سيد اسمعيل جرجانى و اكسير اعظم و تحفة المؤمنين و مخزن الادويه و چندين كتاب ديگر از تأليفات پزشكان مشهور قديم ايران و نيز بررسى دقيق در تاريخ تحولات پزشكى اروپا ، طى قرون و اعصار ، و تازه‌ترين اكتشافات پزشكى جهان معاصر را در كتاب حاضر كه نخستين نشريهء « بنياد پزشكى ابن سينا » به شمار آيد ، به محضر استادان محترم پزشكى ايران و پزشكان جهان تقديم مىكند . اين كتاب و به يارى خداوند ، آثار بعدى ، بر اين است كه با الهام از معتقدات پزشكى ابن سينا و ساير پزشكان معروف قديم ايران ، از روى اسرارى كه تاكنون بر عموم محافل پزشكى جهان نهفته و مكتوم مانده است ، پرده بردارد و تا آنجا كه بضاعت مزجاة علمى و پژوهشها و كاوشهاى پزشكى رخصت دهد ، به حل بسيارى از مسائل پزشكى معاصر نايل شود . چنين مهم را كفايت نتوان كرد مگر اينكه قبلا معلوم شود پزشكى معاصر از كدامين مبدأ و منشأ سرچشمه گرفته و چگونه شروع شده و ميان طب قديم ايران و پزشكى معاصر جهان چه ارتباطى وجود دارد ، به عبارت ديگر ، بايد تاريخ تحولات پزشكى معاصر را ، از آغاز تا به امروز مورد غور و فحص و بحث و نقد قرار داد . در نخستين فصل كتاب حاضر اجمالا ثابت شده است كه پزشكى كنونى جهان از نظر مبانى تاريخى مستقيما از كتاب قانون ابن سينا اقتباس شده است و كتاب قانون در قرون وسطى كه ظلمت جهالت و بربريت سراسر اروپا را فراگرفته بود ، به مدت 500 سال بىكوچك‌ترين تغيير ، ابتدا به زبان لاتين و پس از آن به زبانهاى مختلف اروپايى ترجمه و در دانشگاههاى اروپا تدريس مىشده است و از اوايل قرن شانزدهم ميلادى به بعد كه در كليهء علوم و فنون و فلسفه و ادبيات انقلابى ، همراه و توأمان با تغيير اوضاع سياسى اروپا ، بنام دوران تجديد حيات علمى و ادبى « 1 » بوجود آمد ، با پيدايش دانشمندانى بزرگ كه يكى پس از ديگرى به اختراعات و اكتشافاتى موفق شدند ، همهء علوم و از جمله دانش پزشكى نيز بتدريج تغييراتى و تحولاتى را دستخوش شد تا اينكه به صورت امروزين درآمد . اگر امروز تاريخ تحولات هريك از علوم دقيقا بررسى شود ، ديده خواهد شد كه منحنى تغييرات تكاملى آنها ، از قرن شانزدهم تا به امروز ، مرتبا سير صعودى داشته است . به طورى كه در مقام مقايسه مىتوان گفت بسيارى از اين علوم در زمان ابن سينا دوران كودكى خود را مىگذرانده ، و در حال حاضر به اوج بلوغ خود رسيده و مرتبا در حال رشد و ترقى است . اما ، حساب دانش پزشكى از همهء آنها جدا است ، به اين معنى كه پزشكان اروپا ، از همان قرن شانزدهم ميلادى به بعد ، با موشكافيها و

--> ( 1 ) - Renaissance به عقيده بعضيها اين تجديد حيات از سال 1453 كه سال سقوط قسطنطنيه است ، شروع شده و بعضى ديگر معتقدند كه از سال 1492 كه تاريخ كشف آمريكاست ، آغاز گرديده است .